Op donderdag 3 april kwamen zo’n honderd hr-professionals, leidinggevenden en zorgmedewerkers samen in het Bartholomeus Gasthuis in Utrecht voor de inspirerende bijeenkomst ‘Gedrags- en cultuurverandering voor een sociaal veilige werkomgeving’. De middag stond in het teken van praktische inzichten, concrete handvatten en een open dialoog over hoe je binnen zorgorganisaties duurzame gedragsverandering teweegbrengt.
De bijeenkomst werd geopend door dagvoorzitter Linda van der Marel, programmaleider Veiligezorg bij SoFoKleS en StAZ. Vanuit haar persoonlijke én professionele betrokkenheid bij het thema benadrukte zij het belang van een werkomgeving waar zorgprofessionals zich veilig en gehoord voelen.
Psychologische veiligheid: tot hier en verder
Hans van der Loo trapte het programma af met een lezing over psychologische veiligheid en gedragsverandering. Hij ging in op wat psychologische veiligheid precies inhoudt en hoe je de signalen van zowel psychologische veiligheid als onveiligheid in teams kunt herkennen. Ook legde hij uit hoe de veiligheidscultuurladder organisaties helpt inzicht te krijgen in hun huidige positie en hoe ze kunnen groeien naar safety by design. Tot slot gaf hij mee dat er geen simpele oplossingen zijn om aan een psychologisch veilige werkomgeving te werken. Zijn tip was om vooral te denken in kleine, concrete stappen die hieraan bijdragen.
Dieper de gedragspsychologie in
Na de pauze namen gedragspsychologen Roos Dohmen en Anouk Visser het publiek mee in de psychologie achter gedragsverandering. Mensen handelen minder rationeel dan dat wij denken. Oude ‘instellingen’ die de mens vroeger hielpen veilig te blijven, beïnvloeden nog steeds hoe we beslissingen nemen en hoe we omgaan met veranderingen. Roos en Anouk lichtten daarom drie typen weerstanden toe:
- Reactance: mensen hebben het gevoel dat hen een verandering wordt opgelegd en dat hun autonomie wordt ingeperkt.
- Scepticisme: mensen twijfelen aan de noodzaak en waarde van de verandering, zijn kritisch en brengen tegenargumenten in.
- Inertia: mensen hebben de neiging om in hun oude patronen te blijven en verzetten zich tegen de verandering.
Bij elk type gaven zij handige tips over hoe je om kan gaan met deze weerstand. Deelnemers kunnen bij het werken aan psychologische en sociale veiligheid in hun organisatie zo beter anticiperen op mogelijke weerstanden die er spelen.
Een gezamenlijke zoektocht
De bijeenkomst werd afgesloten met een panelgesprek, waarin Hans van der Loo, Roos Dohmen en Anouk Visser met elkaar en met het publiek in gesprek gingen over de uitdagingen én kansen bij het bouwen aan een sociaal en psychologisch veilige werkomgeving. Deelnemers kregen de ruimte om hun vragen te stellen en ervaringen te delen, wat leidde tot een waardevolle uitwisseling van ideeën en inzichten.
Aftermovie
We kijken terug op een geslaagde bijeenkomst en hebben veel mooie reacties ontvangen van deelnemers. Een deelnemer gaf aan veel praktische handvatten te hebben meegekregen om mee aan de slag te gaan, en dat het inspirerend was om andere organisaties te spreken die met hetzelfde thema bezig zijn.
Heb je de bijeenkomst gemist? Bekijk dan de aftermovie hieronder voor een impressie van de dag.